Tối qua, bạn tôi nhắn tin:

• Bạn: Tao buồn quá mày ạ.
• Tao đây. Sao vậy?

…im lặng

• Chuyện gia đình à?….

…im lặng

• Có muốn tao điện thoại không?
• Bạn: Thôi đừng
• Ừ

…im lặng

• Sao không nói gì nữa, đang khóc phải không?
• Bạn: Xong rồi.
• Khi nào gọi được, nhắn tao nhé!

10 phút sau, bạn gọi cho tôi, giọng đã bình tĩnh rồi nhưng trước đó hẳn đã khóc một mình hồi lâu.

Cô bạn này tên Xuyến Chi, một người bạn tôi vô cùng quý mến. Chi kể hôm nay hai vợ chồng tranh cãi về tiền bạc. Tôi ngạc nhiên lắm. Quen thân đã lâu, tôi hiểu tính Xuyến Chi, rất là Sài Gòn, không giàu có nhưng hào phóng. Đi chợ hiếm khi trả giá sợ tội người bán rau bán thịt. Đi chơi cùng nhau, một là sòng phẳng, hai là nhận trả phần hơn. Cổ bảo: rớt nia thì đụng sàng, cho cháu tao chứ cho ai. Thiếu ai là phải trả liền, có nhiêu tiêu nhiêu, không thích nợ nần. Anh Chồng Chi tôi cũng biết, là người hào sảng hiền lành, kiếm tiền giỏi, tiêu tiền cũng rộng tay không kém.

Tài chính trong hôn nhân là một vấn đề nóng hổi, hội bạn tôi có lần đã tranh cãi sôi nổi về đề tài này. Phát hiện ra trong hôn nhân, có 3 trường phái chủ đạo:

Trường phái 1: Hai túi riêng, tiền ai người nấy quản

Hai người chỉ chia sẻ khoản chi phí sinh hoạt chung tối thiểu trong gia đình. Người này không biết gì về thu nhập của đối phương, quỹ đen quỹ đỏ gì đó, tuỳ. Đa số là lựa chọn của hai người chưa có con, hoặc thu nhập tự do không ổn định, hoặc chênh lệch hai bên quá lớn, hoặc không có sự tin tưởng gắn bó lâu dài.

Trường phái 2: Một túi chung, vợ giữ tiền

Trường phái này chiếm tới 95% gia đình Việt Nam, mọi chi tiêu trong nhà người phụ nữ tự tính toán. Chồng đi làm về, thu nhập mỗi tháng chỉ giữ lại phần tiêu vặt cá nhân, còn lại đưa hết cho vợ quản lý. Cần gì thì xin vợ. Có người thẻ lương vợ giữ luôn, được phát tiền hàng tuần, tinh tế hơn thì tự nhét tiền vào ví chồng ^^

Trường phái 3: Ba túi thông nhau

Trường phái này Xuyến Chi chia sẻ. Hai vợ chồng thoả thuận một khoản cố định hàng tháng để sinh hoạt và tiết kiệm chung, ví dụ 20tr/tháng/người. Số tiền này thay đổi tuỳ giai đoạn. Phần còn lại, của ai người nấy giữ, thích chi tiêu vào đâu, cho ai hay làm gì là tự do cá nhân. Khác trường phái 1 ở chỗ:

• (1) vẫn có tiết kiệm chung. Những khoản chi chính đáng như du lịch, sắm sửa lớn, nội ngoại… sẽ sử dụng từ túi chung này và do cả hai đồng thuận.
• (2) Linh hoạt khoản chung hàng tháng: cố gắng hoàn thành mục tiêu, nhưng nếu lỡ thời điểm nào có người không đủ, thì chỉ cần nhẹ nhàng thông báo.
• (3) Chia sẻ và tôn trọng: hai người vẫn cập nhật cho nhau biết túi riêng có bao nhiêu, được sử dụng như thế nào, đầu tư hay nợ nần ra sao, để cần thì hỗ trợ hoặc tham khảo ý kiến. Ví dụ, Chi thích ăn chắc mặc bền, sẽ mở sổ tiết kiệm, mua vàng, ngoại tệ. Anh chồng thích đầu tư mạo hiểm chứng khoán, đáo hạn, bất động sản… đó là việc của ảnh, cổ không can dự. Chỉ có một lần ảnh cho vay nặng lãi, Chi phản đối vì bảo như thế là không tích đức cho con.

Chi giải thích thêm: “Tao không có nhu cầu giữ tiền của ai cả, quản tiền mình đã mệt rồi. Cũng tự hỏi: Nếu đổi ngược lại, đưa hết tiền cho chồng giữ, cần cho Ba Mẹ chị em, muốn đầu tư gì phải trình bày đợi duyệt, chán chết. Tiền mình vất vả làm ra mà không được tiêu theo ý mình thì khó chịu lắm.

Hơn nữa, tao cũng không thích khi hẹn hò đi ăn xem phim, phụ nữ phải rút ví trả hoài. Rồi không lẽ mỗi lần mua quà cho vợ, ảnh lại phải ngửa tay xin. Vậy thì còn gì bất ngờ, còn gì mạnh mẽ lãng mạn của người đàn ông nữa.“

Kể tới đây, chắc bạn cũng tò mò giống tôi, hiện đại rõ ràng quá đúng không. Vậy sao hôm nay Chi lại buồn vì chuyện tiền bạc? Giọng Chi trong điện thoại đều đều, tôi chỉ im lặng lắng nghe:

Chi ấm ức vì thấy mình không được ghi nhận, dù đã không so đo tính toán. Nhiều năm qua, tự mình luôn biết điều, có thời điểm thấy ảnh đầu tư thua lỗ, Chi sẽ lẳng lặng nhận phần chi nhiều hơn trong gia đình. Nhưng hôm nay, ảnh to tiếng trách móc, hỏi ngược tại sao lại chi tiêu nhiều thế. Chỉ một câu hỏi thôi đã đủ tổn thương.

Với tính khí của Chi, nếu anh chồng không chủ động với khoản chung đều đặn hàng tháng, cổ sẽ chỉ nói thẳng một hai lần. Sau đó vẫn không thấy hành động, chỉ nhận lại sự giỡn hớt, là cổ sẽ chọn im luôn không thích lui tới. Bỏ qua, tự xử cho đỡ nhức đầu. Dù gì cũng là lo cho gia đình mình mà. Có điều, lâu dài sao bền.

Chi buồn vì chả hiểu đã làm sai chỗ nào. Bản thân vốn là người không chú trọng vật chất, vậy mà tại sao cuối cùng trong mắt anh chồng vẫn không thoát được hình ảnh một cô vợ miệng kêu tiền tiền. Tất nhiên, Chi sẽ không phải đi nhắc, nếu ảnh chủ động trước. Hơn nữa, những chi phí này mới đơn thuần là phần chia đôi trách nhiệm cơ bản: nuôi con, lương người giúp việc, thức ăn bột giặt, điện nước sinh hoạt mà thôi. Chưa có đồng nào đòi hỏi quá đáng cả.

Nghe tới đây, tôi cũng chả biết nói gì hơn. Cô bạn tôi là người thông minh, chỉ cần lắng nghe một lúc thôi, tự Cổ sẽ có lời giải cho bản thân mình. Cúp máy, tôi ngồi bần thần một lúc.

Hoá ra, dù thông minh hay yếu đuối, độc lập hay phụ thuộc, cuối cùng cái Xuyến Chi, tôi hay bao người phụ nữ khác cần, cũng chỉ là:

– một chút cảm kích

(chồng không trả lương để vợ làm kế toán & thủ quỹ, rõ ràng tôi đang làm không công, nên thỉnh thoảng hãy nói cám ơn)

– một chút ghi nhận

(nếu thấy tôi chi tiêu chưa đủ tốt, đừng chỉ trích. Hãy góp ý giải pháp cụ thể hoặc hoan nghênh mời anh xắn tay làm, biết đâu sẽ tốt hơn. Sẵn sàng bàn giao ngay và luôn)

– và một chút chủ động san sẻ

(chỗ này thể hiện tự trọng và thiện chí hợp tác. Gia đình này là của chung, đừng để tôi nhắc đóng góp. Tôi không có rảnh, và nếu có rảnh cũng không hứng thú đóng vai chủ nợ. Tốt hơn nữa, thi thoảng hãy hỏi em có gặp khó khăn gì không, nhiêu đây có đủ không.)

PS: Gửi các anh chồng: Không cần nhọc công tính toán cân đo ghi nhớ, chỉ cần một chút nước bọt thôi. Đơn giản quá rồi còn gì, vậy thì chờ chi mà không mở miệng hử các anh trai.

30s, tôi nhận ra: Trong hôn nhân, tiền bạc luôn là một vấn đề nhạy cảm, chẳng kém gì tình dục. Ta cần liên tục chia sẻ & lắng nghe mong muốn của nhau. Sau mỗi lần lên tiếng, tình yêu sẽ dẫn lối ta hiểu & thương nhau nhiều hơn.