- Con gái nhỏ phụng phịu nói với Mẹ: “Mami ơi, tại sao Mẹ lúc nào cũng hỏi con muốn gì, nhưng lại không tôn trọng nguyện vọng của con?”
- Tôi sửng người 5 giây để định thần, rồi mới đáp: “Ý con là sao Mami không cho con xem tivi hay chơi ipad như con muốn đúng không?”
- Con gái gật đầu: Mẹ cứ hỏi con muốn gì nhưng lại không cho con làm theo điều con thích.
- Tôi chích điện lên não 5 giây tìm ngôn từ lý giải: Mẹ hỏi Giun nhé, khi Mẹ cắm mặt vào máy tính làm việc, nhìn màn hình sáng đêm cho con mắt sưng vù lên, đỏ lên, cho đau mắt luôn. Con có cho không?
- Tất nhiên là không rồi
- Vậy mấy lần Mẹ mê phim, coi cả đêm không chịu ngủ, hoặc uống bia uống rượu cho xỉn luôn, sao con không cho?
- Vì con sợ Mommy bịnh.
- Ừa, Mami cũng giống con vậy. Không phải Mẹ không tôn trọng mong muốn của con. Mà Mẹ chỉ là không đồng ý những việc con làm gây tổn hại cho con thôi. Con là công chúa nhỏ của Mẹ mà, Cái gì gây tổn hại cho con, không tốt cho con, Mẹ sẽ không đồng ý đâu. Vì Mẹ yêu con thương con, chăm sóc con mà. Giống như con luôn canh chừng, bảo vệ Mẹ vậy á.
- Giun (Gật gù rồi ôm ấp)
Đây là cuộc đối thoại giữa bà mẹ 35 tuổi và cô con gái 5 tuổi Giun heo hồi năm ngoái. Thưở Giun còn bé xíu xiu 1-2 tuổi, mình chỉ quán triệt: “cho con thứ con xứng đáng chứ không phải thứ con khóc đòi”. Riết muốn gì bả sẽ nói chuyện thuyết phục chứ không có bù lu bù loa ăn vạ. Lớn một chút, thấy nói chuyện thuyết phục vẫn không ăn thua, bả quay qua thắc mắc “sao không tôn trọng?” ^^ Rất tiếc là Mẹ cao cơ hơn. ^^
Cuộc trò chuyện đó, làm tôi nhận ra ranh giới giữa TÔN TRỌNG và TRÁCH NHIỆM sẽ song hành cùng nhau nhịp nhàng như thế nào. Nó như hai cái hàng rào giữ xe đi đúng đường không lao xuống vực. Hôm đó tôi phân biệt rõ ràng giữa việc “SỐNG VỚI CHÍNH MÌNH” khác xa với việc “SỐNG VỚI Ý THÍCH CỦA MÌNH”, “TÔN TRỌNG” khác xa với “MẶC KỆ”. Bởi lẽ, nếu cứ cho con tuỳ ý, thích gì làm nấy, chẳng qua ta đang lười quản đang mặc kệ mà thôi. Nếu tuỳ ý con – chán thì bỏ, mệt thì nghỉ, khó thì thôi, thì chắc sẽ chẳng đi đến đâu cả. Sự dễ dãi đó dần dà huỷ hoại tương lai con trẻ.
Cho con sống là chính mình nghĩa là chấp nhận và yêu thương trọn vẹn con người con. Tình yêu đó vô điều kiện, xuất phát từ sự thấu hiểu và đồng cảm. Mình tin Cha Mẹ nào cũng giàu tình yêu thương, vấn đề ở chỗ tình yêu có đủ lớn để chấp nhận con người con thực sự, chứ không phải hình ảnh do Ba Mẹ kì vọng. Ví dụ, con thích học đàn piano chứ không chọn vẽ. Mẹ đồng ý và đầu tư hẳn cây đàn, với móc nghéo: đã chọn là phải kiên trì tới khi đánh ra ngô ra khoai mới thôi.
Khi làm sinh trắc vân tay cho Giun, có 1 chi tiết trong báo cáo là EQ IQ SQ thì vượt trội mà AQ (khả năng vượt khó) của Giun rất thấp. Thực tế đúng vậy, Em bé rất dễ bỏ cuộc khi bắt đầu cái mới, cái khó. Chứng kiến con đi bộ những km đầu tiên, học đàn những nốt đầu tiên, đi bơi những buổi đầu tiên, viết những chữ cái đầu tiên… mới thấy rõ. Từ thấu hiểu để đồng hành cùng con tốt hơn. Với Giun, việc của Ba Mẹ chỉ là động viên con đi qua những tuần đầu tiên. Đoạn đó cần Mẹ, qua được đoạn đó rồi, Giun sẽ tự lực đi tiếp, kiên trì tới cùng.
Lần lần, không cần nhắc nhở từng chút một, Ba Mẹ hướng dẫn con ý thức lựa chọn những thứ tốt cho bản thân. Khái niệm tốt cho bản thân trước hết là không vô ý tự gây tổn hại cho mình, sau nữa là những thứ lợi mình – lợi người. Trái tim và lý trí đi theo lựa chọn đúng chứ không phải theo lựa chọn dễ, chú ý đường dài chứ không chăm chăm thoả mãn những cảm xúc và ý thích nhất thời.
30s, tôi nhận ra tình yêu thương thực sự toả ánh sáng ấm áp lên người khác chỉ khi ta tìm ra điểm cân bằng giữa “tôn trọng” và “trách nhiệm”. Không chỉ với con, mà với tất cả những người ta thương, trong đó có “ta”.